كسب حكمت إجمال گفتارست وبكار بردن نرمى ، مراد به « حكمت » علم راست درست است وبه « كسب آن » فايدهء عمدهء كه بآن كسب شود بر قياس فقرات سابق ، وبه « اجمال گفتار » نيكو گردانيدن آن ، يا اختصار در آن ، يا اعتدال در آن وپر نگفتن . 7224 كلام العاقل قوت ، وجواب الجاهل سكوت . سخن عاقل قوت است ، وجواب نادان سكوت است ، « قوت است » يعنى غذاى جان است مانند قوت وغذاى بدن ، و « سكوت است » يعنى خاموشى است . 7225 كرور اللّيل والنّهار مكمن الآفات وداعى الشّتات « 1 » . بر گرديدن شب وروز جايگاه نهان شدن آفتهاست ، وخوانندهء پراكند كيست ، مراد مذمّت امتداد روزگارست باين كه شبها وروزها جايگاه پنهان شدن فتنه‌هاست يعنى فتنه‌ها كه در آنها آشكار شود گويا قبل از آن در آنها پنهانست وسبب پراكندگى مصاحبان ودوستانست . 7226 كيفيّة الفعل تدلّ على كمّية العقل فأحسن له الاختيار وأكثر عليه الاستظهار « 2 » . چگونگى كار دلالت ميكند بر مقدار عقل ، پس نيكو كن از براي آن اختيار را ،

--> ( 1 ) در أقرب الموارد گفته : « الشتات ( بالفتح ) مصدر وقول ابن مسهر الطائىّ : ألا يا قوم للأمر الشّتات ، اى المتشتّت وهو وصف بالمصدر ، وجاء القوم شتات شتات اى أشتاتا متفرّقين وهو مركّب مبنىّ على الفتح كجارى بيت بيت ج أشتات » . ( 2 ) نظير اينست كلام حكيمانهء ديگرى كه گاهى منسوب بحضرات معصومين عليهم السّلام شده وگاهى بخليل بن أحمد نحوى وگاهى بغير أو از أدبا وعقلا نسبت داده شده باين عبارت : « إذا عملت عملا فأتقن صنعه فانّ النّاس لا يسألون في كم صنع ؟ بل يقولون : كيف صنع ؟ » .